spis treści serwisu strona startowa Kontakt

Tiomersal (Mertiolat, Timerosol)

Tiomersal (synonimy: mertiolat, timerosol) to organiczny tiolowy związek rtęci, konserwant szczepionek, antytoksyn, antygenów do testów skórnych, odczynników laboratoryjnych, antyseptyków, kropli od oczu, płynów do soczewek kontaktowych, i kosmetyków do oczu. W przeszłości stosowany był jako konserwant kosmetyków. Aktualnie tiomersal jest stosowany jako konserwant w niektórych szczepionkach i odczynnikach laboratoryjnych.

Możliwe reakcje krzyżowe i współuczulenia: U osób uczulonych na tiomersal ("alergia klasyczna", t.j. niezależna od światła) częściej rozwija się fotoalergia kontaktowa na piroksykam oraz tiosalicylan, który jest aktywnym metabolitem tiomersalu [7]. Możliwe są reakcje krzyżowe z innymi związkami tiolowymi czyli zawierającymi związaną z węglem grupę sulfhydrylową (-C-SH), takimi jak merkaptany lub leki kaptopryl, tiopronina (Thiola™), D-penicylamina (Cuprimine™, Depen™) oraz sodowy tiomaleinian złota (Myocrisin™).

Alergia na tiomersal a tiomersal w szczepionkach: Alergia na tiomersal nie jest przeciwwskazaniem do wykonania szczepień profilaktycznych szczepionkami konserwowanymi tiomersalem. Mimo powszechności dodatnich odczynów na tiomersal i masowego programu szczepień profilaktycznych, opisano zaledwie pojedyncze przypadki odczynów alergicznych na tiomersal. Niepożądane reakcje poszczepienne występowały u uczulonych tylko w przypadku podania podskórnego szczepionki, nie obserwowano problemów po zalecanym przez producentów podaniu domięśniowym. W badaniach prospektywnych osób z alergią kontaktową na tiomersal, żadna nie wykazywała objawów niepożądanych po podaniu szczepionki zawierającej ten konserwant [4,5]. Również w badaniach własnych żadna z osób z dodatnim odczynem na tiomersal nie miała odczynów poszczepiennych, ani nie zgłaszała jakichkolwiek problemów po kontakcie skóry z preparatami zawierającymi tiomersal (płyny do płukania soczewek kontaktowych, płyny do higieny intymnej) [6].

Synonimy oraz nazwy w innych językach: Tiomersal; Thiomersal; Mertiolat; Merthiolate; Timerosol; IUPAC: Ethyl(2-mercaptobenzoato-(2-)-O,S) mercurate(1-) sodium; Mercury((o-carboxyphenyl)thio)ethyl sodium salt.

Częstość uczulenia: Obecność dodatniego testu płatkowego z tiomersalem obserwowano u 5% dorosłych Niemców [1]. Nie ma danych na temat rozpowszechnienia alergii kontaktowej na tiomersal wśród dorosłych Polaków, natomiast stwierdzono ją u 8,0% dzieci [2] i 18,5% młodzieży zakwalifikowanej do testów płatkowych [3].

Substancja testowa: Tiomersal 2% waz. (Chemotechnique Diagnostics, nr kat. T-007).

Autor opisu: Prof. UJ dr hab. med. Radosław Śpiewak, specjalista dermatolog i alergolog

Śledź nas na Facebooku:

facebook

Jak do nas dojechać:

dojazd

Uwaga! Ten serwis nie zastępuje porady lekarskiej, korzystasz z niego wyłącznie na własną odpowiedzialność. Autor dołożył wszelkich starań, aby informacje zawarte na tej stronie były rzetelne i aktualne, jednak wyklucza odpowiedzialność za ewentualne szkody wynikające z ewentualnych błędów. Każda istotna informacja powinna być weryfikowana w innych niezależnych źródłach fachowych.
Wszelkie prawa zastrzeżone. Autor niniejszego dzieła udziela osobom fizycznym zgody na nieodpłatne korzystanie z niego wyłącznie w celach niekomercyjnych. Wszelkie inne zastosowania wymagają pisemnej zgody autora. Kopiowanie zabronione!
© Radosław Śpiewak All rights reserved. Document created: 30 August 2008, updated: 27 January 2017.

uczulacze od A do Z