Itr

Itr jest srebrzystoszarym, stosunkowo stabilnym na powietrzu metalem. Na jego powierzchni tworzy się trwała warstwa tlenków (pasywacja). Jest rzadkim pierwiastkiem, zaliczanym do grupy metali przejściowych. W skorupie ziemskiej występuje m.in. w postaci minerału ksenotymu. Stosowany jest jako dodatek do luminoforów w kineskopach. Niektóre stopy itru mają własności nadprzewodnikowe. Itr jest stosowany jako katalizator przy polimeryzacji etylenu. Tlenek itru stosowany jest w jubilerstwie do stabilizacji cyrkonii. Cyrkonie stabilizowane itrem mają też zastosowanie w innowacyjnych bateriach (stałe elektrolity) oraz czujnikach w układach wydechowych samochodów. Itr stosowany jest w produkcji odmian syntetycznego granatu technicznego (filtry mikrofalowe, elementy magnetyczne, technologia LED itd.).

Znaczenie itru w medycynie

Itr jest dodawany do stopów, z których wytwarzane są niektóre endoprotezy ortopedyczne oraz implanty dentystyczne, a także precyzyjne narzędzia do mikrochirurgii. Jedyny biodegradowalny materiał w zastosowaniach ortopedycznych, który jak dotąd uzyskał certyfikat CE to WE43 - stop magnezu i metali ziem rzadkich (Mg-RE, magnesium-RE alloy) składa się w 4% itru i w 3% z miszmetalu (mieszanina zawierająca 45-52% ceru, 20-27% lantanu, 15-18% neodymu, 3-5% prazeodymu, 1-3% samaru, 1-3% terbu oraz śladowe ilości innych metali ziem rzadkich).

Radioaktywny izotop 90Y stosowany jest w leczeniu chorób nowotworowych (białaczki, nowotwory wątroby, kości i inne). Lampy ze stopu itru z wolframem są stosowane w rentgenografii.

Synonimy oraz nazwy w innych językach: Yttrium, Ytterbite.

Substancja testowa: Chlorek itru 2% waz. (nr kat. Kr-02)

Autor opisu: Profesor dr hab. med. Radosław Śpiewak, specjalista dermatolog i alergolog

Śledź nas na Facebooku:

Jak do nas dojechać:

Uwaga! Ten serwis nie zastępuje porady lekarskiej, korzystasz z niego wyłącznie na własną odpowiedzialność. Autor dołożył wszelkich starań, aby informacje zawarte na tej stronie były rzetelne i aktualne, jednak wyklucza odpowiedzialność za ewentualne szkody wynikające z ewentualnych błędów. Każda istotna informacja powinna być weryfikowana w innych niezależnych źródłach fachowych.
Wszelkie prawa zastrzeżone. Autor niniejszego dzieła udziela osobom fizycznym zgody na nieodpłatne korzystanie z niego wyłącznie w celach niekomercyjnych. Wszelkie inne zastosowania wymagają pisemnej zgody autora. Kopiowanie zabronione!
© Radosław Śpiewak All rights reserved. Document created: 6 December 2016, updated: 1 March 2026.